Κλεμμένοι Πολιτιστικοί Θησαυροί (1941–1944)

Τι εκλάπη

Κατά τη διάρκεια της κατοχής της Ελλάδας από το Άξονα —με επικεφαλής τη ναζιστική Γερμανία— η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά υπέστη συστηματική απώλεια. 

Στοχευμένες κατασχέσεις και κλοπές:

  • Αρχαιότητες από μουσεία, αποθήκες και ενεργές ανασκαφές (βάζα, γλυπτά, νομίσματα κ.λπ.).
  • Ορθόδοξες Χριστιανικές Βυζαντινές και Μεταβυζαντινές εικόνες, εκκλησιαστικά ασημένια λείψανα, λειψανοθήκες και λειτουργικά αντικείμενα.
  • Χειρόγραφα και αρχεία, συμπεριλαμβανομένων σπάνιων κωδίκων από μοναστήρια και κοινοτικά αρχεία.
  • Εβραϊκή κοινοτική περιουσία—αρχεία, τελετουργικά αντικείμενα και βιβλιοθήκες—ειδικά στη Θεσσαλονίκη.
  • Ιδιωτικές συλλογές και έργα τέχνης που κατέχονταν από οικογένειες που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους ή που έπεσαν θύματα κατοχής.

Πώς συνέβη

  • Στρατιωτικές κατασχέσεις και «προστατευτική φύλαξη»: Γερμανικές μονάδες και κατοχικές αρχές αφαίρεσαν αντικείμενα από μουσεία και εκκλησίες δήθεν «για ασφαλή φύλαξη», τα οποία συχνά δεν επέστρεψαν ποτέ.
  • Kunstschutz/«προστασίας έργων τέχνης»: Γερμανικά Ναζιστικά ελεγχόμενα αποσπάσματα πολιτιστικής κληρονομιάς κατέγραψαν χώρους, αλλά επίσης διευκόλυναν τις μετακινήσεις και τις μεταφορές.
  • Αναγκαστικές πωλήσεις και μαύρες αγορές: Η πείνα και η καταστολή ώθησαν τους ιδιοκτήτες να πουλήσουν θησαυρούς σε γελοίες τιμές σε αξιωματικούς, συνεργάτες και εμπόρους.
  • Διοικητική λεηλασία: Εκλάπησαν μητρώα, χάρτες και επιστημονικές σημειώσεις από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και τα πανεπιστήμια, παραλύοντας την μεταπολεμική έρευνα και την παρακολούθηση της προέλευσης.
Scroll to Top